Ahlakın Temel Şartları:İrade,Hürriyet/Özgürlük ve Niyet

Yaratılmışımızda (halk) varoluş mayamıza zerk edilmiş olan akıl, hikmet ve tabiatın bir ahlak(hulk)haline dönüşmesinin olmazsa olmaz ilk şartı, bir iradenin mevcudiyetidir. İrade, yaratılışımızda­ki bu mayayı günlük hayat içinde karşılaştığımız seçenekler ara­sında tercihte bulunmak üzere kullanma gücü ve yeteneğidir. Bu çerçevede, irade üç aşamada devreye girer: İnsan önce mayasında mevcut bir güç ile arzu duyar, sonra […]

Mükemmellik İrade Terbiyesine Bağlıdır

Bir insanın başkaları üzerine tercih olunması, ancak işi iledir. Nasıl ki Peygamber Efendimiz (s.a.v) de: “Bir kimsenin diğer biri üzerine fazileti ve üstünlüğü ancak fiilleri ve amelleri iledir.” buyurmuşlardır. Binaenaleyh insanın ölçüsü işidir. İş denilen şey, iradeye tâbîdir, irade ile olur. İrade sayesindedir ki, insan daima kendisine sahip, nefsine o nispette hâkim olur, insana bir […]

Ilahi Sifatlarin Taalluklari

Allah’ın yüce sıfatlarından irade, kudret, ilim, sem’, basar, tekvin sıfatlarının kendilerine ait özel taallukları vardır. AÇIKLAMA Allah’ın yüce sıfatlarının münasebetinden (izafe edilmesinden) kasıt, Cenâb-ı Hakk’ın bu sıfatlardan biriyle bir şeyi bir şekle tahsis etmesi; bir şeyi yaratmak ile terkedebilmesi; bir şeyi bilfiil var etmesi veya yok etmesi; bir işin ortaya çıkmasını sağlaması veya başkalarının anlamalarını […]

Allah’ın Ilminden Hiçbir Şey Gizli Kalmaz

284- Göklerde ne var, yerde ne varsa hepsi Allah’ındır. Siz içinizdekileri açığa vursanız da gizli tutsanız da Allah onunla sizi hesaba çeker. Sonra dilediğini bağışlar, dilediğine de azab eder. Allah her şeye kadirdir. 284-KIRÂET: Nâfi, İbnü Kesir, Ebu Amr, Hamze, Kisaî ve Halefi Âşir kırâetlerinde nın cezmiyle ; İbnü Âmir, Âsım, Ebu Cafer ve Yakup’dan […]

Dinin Tarifi

Bilinen manaya gelince: Din, akıl sahiplerini kendi güzel arzuları ile bizzat iyilikleri yapmaya sevk eden ilahi bir nizamdır. Burada biraz duralım. Bu tanımlama, herşeyden önce hak dinin bir tanımlamasıdır. Çünkü bizzat iyiliğe gerçekten sevk etmek ancak hak dindedir. Batıl dinlerde ise bu sevk, hayali olur. Onlar, bizzat iyilik olmayan şeylere, olsa olsa iyilik adına bazı […]

Zorunluluklara koşulmuş Beşer – Hür olan İnsan

  Kaskatı zorunlulukların boyunduruğundan kurtulamamış beşer, hür varlık olan insanın hâlini anlayamaz. Buna karşılık, hür olan insan, zorunluluklara koşulmuş beşerin durumundan haberlidir. (1)Kültürlerden kimisinin medeniyetleşmek sûretiyle tarih sahnesinde boy göstermesi öncelikle Asyada vukû bulmuştur. Bahsi geçen kültürlerin gelişimine bakıldığında, kesîf toplayıcılık evresinden sürek avcılığı ile ehlîleştirme(42) safha­sına onların, yaklaşık M.Ö. Yirmi ile On iki binler […]

İrade

  (2) İrâde, insanda ferdi ve maşeri (Fr collectif) şekillerde belirir. Ferdî irâde, ancak, toplum kültür dediğimiz maşeri yapılanmanın(24) bağrında şekillenir, öyleyse her birimiz, birey olarak, dil ile din başta olmak üzre, genel ve daha ziyâde zahirî özelliklerimizi toplumumuz ile kültürümüzden alırız. Bahsi geçen zahiri özellikleri sindirerek içleştirirır. Buradan da kendimize, ‘ben’imize mahsus derûnî özellikler […]