Özne ve Hakikat

Hakikat kaygısı, hakikat anlatılarının küçümsendiği çağımızda bile öznenin hâlâ en temel kaygısı sayılmalı. Öyle, zira insan hakikate farklı adlar verebilir, hakikat yokmuş gibi davranabilir, dahası hakikat diye bir şeyi inkar edebilir, ama hakikatte yine de ondan vaz geçemez: Hakikat (ve eksikli kipi hakikatsizlik), insanı, insanın insanlığını örtük veya belirtik bir biçimde belirlemeye devam eder daima. […]

Düşünce, Duşünce Başlar

Malum; masallar, meseller ve misaller ibret içindir. Lügat-i Nacı’nın tarifine göre ibret, “mücib-i intibah olacak vaka ya da husus”tur. Eskiler mezkür formlara gerek meramlarını ifade ıçın, gerekse muhataplarını uyarmak ve uyandırmak için sıkça başvururlardı. Bunlar, eğlenmek ve oyalanmaktan ziyade, ders çıkarmak ve ibret almak içindi esasında. Şimdi Lao Tzu’dan (MO 4. asır) şu ibretamiz meseli […]

Bir İçselliğe Sahip miyiz?

Başladukça berı söze başlar hücüma vârı’dât Şöyle kim tâkat getürmez anı takrîre zebân Nef’î İçsellik (inte’riorı’te’) dediğimiz hergünkü sıradan hayatın rutin olaylarının mütemadiyen üstünü örttüğü ve neredeyse hissedilmez kıldığı şu ortamdır, iç âlemdir, gönül dünyasıdır. Hergünkü hayatın alelade akışı esnasında biz ekseriya yüzeydeyizdir. Yüzeyde sıradan olaylar içinde yüzmekteyizdir. Derine dalma, düşüncelere gark olma gibi bir […]

Malayani Toplumu

Bizler -yansız bir adlandırmayla-“Teknoloji Çağı”nı idrak ediyoruz hâlihazırda. Hayatlarımızın büyük bir bölümü teknolojiyle dolayımlanıyor suni bir şekilde. Heidegger (ö. 1976) “Atom Çağı” dediği bu zaman dilimini bazen menfi bir nitelemeye başvurarak “Teknolojik Nihilizm Çağı” olarak da adlandırmıştır. Peki nedir teknolojiye içkin bu nihilizm? Her şeyin ve bu arada insanın da işletime amade bir el-altında-duran (Bestand) […]

Sanat Ladini Bir Din mi?

Sanat beşeri bir faaliyettir, giderek de beşere mahsustur. Beşere mahsus dedik, dolayısıyla sanatın insanın bir imtiyazı olduğunu ima etmiş olduk. Tanrı’nın sanatından bahsedilebilir, hatta edilmelidir de, yine de sanat deyince akla öncelikle beşeri bir faaliyet gelmelidir. Tanrı’nın sanatı -beşeri sanatın hilafına içinde arayış gibi, atılım gibi, deneme gibi öğeleri barındırmaz zira. Bu sanat Tanrı’nın hikmeti […]

Yok birbirimizden farkımız

Doç. Dr. Özkan Gözel / İstanbul Medeniyet Üniversitesi Kapitalizm, tesanüt ve tecanüs esasına dayalı olup yekpare bir manzara arz eden cemaatlerden müteşekkil premodern toplumu azar azar çözdü. Bu çözülmeyle birlikte o topluma özgü hayata bağlanma ve varoluşu anlamlandırma biçimleri de ortadan kalkmaya yüz tuttu. Kapitalizm, onun yerine, ulus-devlet adı verilen homojen(leştirilmiş) modern toplumu ve onun […]

Dil: Gönül-ve-Lisan ve Özne, Dil, Hakikat

  7. Dil: Gönül-ve-Lisan Hakikatin tezahür mahalli dildir (kelam/logos) ve dil özne­nin en âlâ imkânıdır, dahası dil özneliğe ortamdır, işaret etme­den geçemeyeceğiz: Türkçede “dil” denince ilkin iki şey anla­şılır. Bir, lisan anlamında dil ki Eski Türkçe “til’den gelir; iki, gönül anlamında dil ki Farsça “dil” den gelir. Bu kökenleri farklı ama bugünkü Türkçede aynı yazılıp […]