Emperyalizmin Klasik Çağı

  Ellen Meiksins Wood Britanya kapitalizminin yükselişi kuşkusuz diğer önemli Avrupalı güçlerde, her ne kadar onların Britanya’daki iktisadi kalkınmayı sürükleyen içsel zorunlulukları olmasa da, sanayileşmeyi teşvik etmiştir. Ama bu etki ilk önce jeopolitik askerî rekabetin yerine iktisadi rekabetin geçmesini sağlamadı. 19. yüzyılda, klasik emperyalizm çağında, Avrupalı devletler daha da şiddetli sömürgeci yayılma kampanyaları yürüttüler ve […]

Şarklı Globalleşme: Geçmişi ve Bugünü

Jan Nederveen Pieterse Avrupamerkezcilik eleştirisi birden fazla aşamadan geçmiştir. Bunlar­dan birincisi, öncelikle bir Oryantalizm eleştirisi içermektedir. Diğer düşünürlerin yanı sıra, özellikle Edward Said ve Martin Bernal Avru- pamerkezci tarihte ırkçılık ve kültürel ön yargı meselelerine yoğunlaş­mışlardır. Diğerleri ise ilerlemeci düşünce (Samir Amin, Paul Bairoch, Stavrianos) ve tarih yazımında (Eric Wolf, James Blaut, Jack Goody) Avrupamerkezci […]

Yok birbirimizden farkımız

Doç. Dr. Özkan Gözel / İstanbul Medeniyet Üniversitesi Kapitalizm, tesanüt ve tecanüs esasına dayalı olup yekpare bir manzara arz eden cemaatlerden müteşekkil premodern toplumu azar azar çözdü. Bu çözülmeyle birlikte o topluma özgü hayata bağlanma ve varoluşu anlamlandırma biçimleri de ortadan kalkmaya yüz tuttu. Kapitalizm, onun yerine, ulus-devlet adı verilen homojen(leştirilmiş) modern toplumu ve onun […]

Kanaat Bakkaliyesi

Elbette tüketim olacak, toplumsal iş bölümü neticesi ortaya çıkan ürünlerden ihtiyacımız karşılayacağız. Elbette insan arzusu, beğenisi ve kazancı farklı olduğu sürece ürünlerde ve kalitede çeşitlilik olacak. Ama ne dersek diyelim yaşadığımız dünyadaki hırs ve tamahkârlığı, durmaksızın artan ürün çeşitliliğini ve her seferinde bunların vazgeçilemez ihtiyaçlarımız gibi sunulmasını açıklayamayız. Besbelli ki kapitalizmin oyununa geldik. Kapitalizmin hayatlarımızı […]

Çocuğunuzu kapitalizmin ‘reklamlarına’ kurban etmeyin!

”Hayâl dünyaları video oyunlarıyla, televizyon ekranından üzerlerine fışkıran şiddetle ve kapitalizmin bu hayâsız saldırısıyla târümâr olan çocuklar bu muhasaradan nasıl etkilenir? Çalışmalar saldırgan reklâmcılığın çocuğun iç dünyasında izler bıraktığını gösteriyor.” Yağız Gönüler, Kemal Sayar’ın ‘Reklamlar, Çocuklar ve Oyuncaklar’ başlıklı makalesini alıntıladı. Teknoloji çocuklara saldırıyor. Reklamlar saldırıyor. Elektronik saldırıyor. Ebeveynler, emanetlerini unutup kariyerlerini diri tutuyorlar. Maalesef […]

Sentetik Hayatlar ve Tüketimin İdeolojisi

Featherstone,(107) endüstriyel toplumların yaygın yaşam bi­çimi olan tüketim kültürünü tahlil ederken ilk olarak sözkonusu olguyu kapitalizmle açıklayan teoriden bahseder. Buna göre çağ­daş Avru-Amerikan toplumlarını eşitlik ve özgürlük etrafında bir­leştiren kapitalizm, öte yandan boş zaman ve tüketimi öne çıkar­mıştır. Moderniteyle hilafi bağlamında postmoderniteyi, esasen bir dönüşüm süreci olarak nitelemek mümkündür. Özellikle XIX. as­rın sonuyla XX. asrın […]

Modern Dünyanın İmali:Kültür Endüstrisi

Kültür, bir topluluğun yaşam dünyasında belirli bir tarihsellik içinde ortaya çıkan norm, değer, inanç, ideal ve düşüncelerinin müş­terek bir anlam etrafında biçim kazanarak yaşam alanına yansıması olarak görülür. Bu yönden modern toplumlarda hegemonik güç, iktidar veya sermaye; insanları yönlendirmek, insanlar üzerinde bir denetim kurmak ve bu sayede onları kitleler hâline getirmek adına kültüre daima başvurmuştur […]