Özne ve Hakikat

Hakikat kaygısı, hakikat anlatılarının küçümsendiği çağımızda bile öznenin hâlâ en temel kaygısı sayılmalı. Öyle, zira insan hakikate farklı adlar verebilir, hakikat yokmuş gibi davranabilir, dahası hakikat diye bir şeyi inkar edebilir, ama hakikatte yine de ondan vaz geçemez: Hakikat (ve eksikli kipi hakikatsizlik), insanı, insanın insanlığını örtük veya belirtik bir biçimde belirlemeye devam eder daima. […]

Düşünce, Duşünce Başlar

Malum; masallar, meseller ve misaller ibret içindir. Lügat-i Nacı’nın tarifine göre ibret, “mücib-i intibah olacak vaka ya da husus”tur. Eskiler mezkür formlara gerek meramlarını ifade ıçın, gerekse muhataplarını uyarmak ve uyandırmak için sıkça başvururlardı. Bunlar, eğlenmek ve oyalanmaktan ziyade, ders çıkarmak ve ibret almak içindi esasında. Şimdi Lao Tzu’dan (MO 4. asır) şu ibretamiz meseli […]

Bir İçselliğe Sahip miyiz?

Başladukça berı söze başlar hücüma vârı’dât Şöyle kim tâkat getürmez anı takrîre zebân Nef’î İçsellik (inte’riorı’te’) dediğimiz hergünkü sıradan hayatın rutin olaylarının mütemadiyen üstünü örttüğü ve neredeyse hissedilmez kıldığı şu ortamdır, iç âlemdir, gönül dünyasıdır. Hergünkü hayatın alelade akışı esnasında biz ekseriya yüzeydeyizdir. Yüzeyde sıradan olaylar içinde yüzmekteyizdir. Derine dalma, düşüncelere gark olma gibi bir […]

Malayani Toplumu

Bizler -yansız bir adlandırmayla-“Teknoloji Çağı”nı idrak ediyoruz hâlihazırda. Hayatlarımızın büyük bir bölümü teknolojiyle dolayımlanıyor suni bir şekilde. Heidegger (ö. 1976) “Atom Çağı” dediği bu zaman dilimini bazen menfi bir nitelemeye başvurarak “Teknolojik Nihilizm Çağı” olarak da adlandırmıştır. Peki nedir teknolojiye içkin bu nihilizm? Her şeyin ve bu arada insanın da işletime amade bir el-altında-duran (Bestand) […]

Sanat Ladini Bir Din mi?

Sanat beşeri bir faaliyettir, giderek de beşere mahsustur. Beşere mahsus dedik, dolayısıyla sanatın insanın bir imtiyazı olduğunu ima etmiş olduk. Tanrı’nın sanatından bahsedilebilir, hatta edilmelidir de, yine de sanat deyince akla öncelikle beşeri bir faaliyet gelmelidir. Tanrı’nın sanatı -beşeri sanatın hilafına içinde arayış gibi, atılım gibi, deneme gibi öğeleri barındırmaz zira. Bu sanat Tanrı’nın hikmeti […]

İslam Düşüncesinin Eşsizliğinin Özellikleri

İslam düşüncesinin eşsiz olması ona cevherî bir özellik vermiştir, o da; tabiat ve metafizik konuları ve problemleriyle muamelesinde -bu konuların değişkenleri ve sabitelerinde- tenakuzun pençelerine yakalanmadan ve çelişkiye düşmeden problemleri çözme yeteneğidir. Bu,beşeri sistemlerle eski ve yeni felsefenin gerçekleştirmekten aciz kaldığı bir iştir. İnsanın dünyasında ve kâinattaki sabiteler ve değişkenlerin,görülen alem ve ğayb aleminin, madde […]

Anlam İndirgemesi

  Kelimenin, sosyolojik bir olgu olarak toplum içerisinde her­kes tarafından aynı anlam çerçevesine sahip olmasının iletişimin bir şartı olduğu yazan Halil İnalcık, anlamı kesin sınırlarla çizil­memiş bir fikrin aktarılamayacağını ve yorumlanamayacağını be­lirterek hermenötiğin (yorumbilim) temel konusu olarak dilin ak­tarım aracı olmasına işaret eder. Yunan mitolojisinde “Tanrının buyruklarını insanların anlayabileceği bir dile çeviren haberci” olan Hermes […]