Hadislerin Anlaşılmasında Rivayet-Dirayet Bütünlüğü

30 I. Giriş Temel Islâm bilimlerinde, özellikle hadis ilminde nakil, rivâyet ve hafıza ile birlikte akıl, dirâyet ve muhakemenin önemi tartışılmaz. Hadis metinlerinin, Rasûlullah’ın (sallallâhu aleyhi ve sellem) muradına mutabakat arz edecek şekil­de anlaşılması ve yorumlanması, sahabe devrinden günümüze birçok âlim için sürekli bir zihnî meşguliyet olmuştur. Hicrî ikinci ve üçüncü asırlarda müctehid imamların gösterdikleri […]

Ebu Reyye’nin ”Adva Ales’s Sünne el-Muhammediyye”Adlı Eserine Bir Değerlendirme

Giriş Hadis ve Sünnetin Dindeki Yeri Kur an-ı Kerîm, Hz. Peygamberin (sallallâhu aleyhi ve sellem) sünnetine it- tiba etmenin lüzum ve önemini bariz bir şekilde açıklar: “Rabbin hakkı için, onlar, aralarında çıkan anlaşmazlıklarda seni hakem kılmadıkça, sonra da verdiğin hü­kümden dolayı hiçbir sıkıntı duymadan sana bütün teslimiyetleriyle baş eğme­den imân etmiş olmazlar”(Nisâ 4/79), “Allah ve […]

Hadis Araştırmalarında Dikkatsizlik Problemi

  Prof.Dr.Zekeriya GÜLER “Allâh’ın kitâbı hakkında bilmediğim bir şeyi söyleyecek olursam, hangi yeryüzü beni üzerinde taşıyabilir ve hangi gökyüzü beni gölgelen-direbilir?”(Hz. Ebû Bekir) “Ben biriyle münâzara ettiğimde mutlaka şöyle demişimdir: Allâhım, hakkı onun kalbinde ve dilinde göster/söylet. Şayet hak benimle beraber ise o bana tabi olsun, hak onunla beraber ise ben ona tabi olayım!”(İmam Şâfiî) Hüseyin Kâzım Kadri (v. […]

Çelişik Görülen Hadisler ve Bunlara Cevaplar

İDDİÂ:Rasulullah’ın bir adama (Yiyeceği) sağ elinle ye,şeytan soluyla yer.” dediğini [1]ri­vayet ettiniz. Şeytan ise melekler gibi (maddi olmayan) rûhâni bir varlıktır.Nasıl yer ve içer ve nasıl olur da onun yemek yediği bir eli olur? CEVAB:Biz deriz ki:Şüphesiz Allah (c.c) ne ya­ratmışsa mutlaka bir de onun zıddını yaratmıştır.Ay­dınlık ve karanlık,beyaz ve siyah ,itaat ve isyankârlık,hayır ve […]

Hadis Kaynaklarının Güvenilirliği Hakkındaki Oryantalist İddialar ve Eleştirileri-2

IV. HADİS METİNLERİNİN MÜKEMMELLEŞTİRİLDİĞİ İDDİASI VE ELEŞTİRİSİ Oryantalistlerin temel hadis kaynaklarına yönelik eleştirilerinden biri, bu eserlerde yer alan hadis metinlerinin, hicrî ikinci asırdaki metinlerin mükem­melleştirilmiş hali olduğu iddiasıdır. Nitekim Schacht, ilk dönemde Peygamber ve diğerlerine isnad edip kanıt olarak ileri sürülen bilgilerin hepsinin genelde kısa ve tek cümle şeklinde olduğunu ifade etmektedir.(89) O, önce mevcut […]

Hadis Kaynaklarının Güvenilirliği Hakkındaki Oryantalist İddialar ve Eleştirileri-1

Oryantalistler hadis ilminde en çok kullanılan ve hadis anlayışının oluşumunda belirleyici olan “hadis”, “sünnet”, “Peygamber’in sünneti” ve “isnad” kav­ramlarına Müslüman âlimlerden bütünüyle farklı anlamlar yüklemektedirler. Aşağıda önce oryantalistlerin sözü edilen temel kavramlar hakkındaki iddiaları ele alınacak, daha sonra bunların değerlendirilmesi yapılacaktır. “Hadis kaynaklarının güvenilirliği, başka bir ifadeyle ihtiva ettikleri hadis­lerin kaynağına aidiyeti konusunda oryantalistlerin temel […]

Temel Hadis Kavramlarıyla İlgili Oryantalist İddialar ve Eleştirisi-2

B. HADÎS KAVRAMI Yukarıda ifade edildiği gibi Goldziher ve Schacht sünneti ilk Müslüman cemaatin uygulamaları, hadisi ise bu sünnet ve uygulamaların, Hz. Peygamber e nispet edilen sözlü ve tarihî belgeleri olarak görmektedir.(81) Onlara göre, hicrî ikinci asırdaki Müslümanların özellikle fıkhî tartışmalarda ortaya attıkları düşünceleri Hz. Peygambere nispet edilerek hadisleştirilmiş ve tarihî süreçte ihtiyaca uygun versiyonları […]